ประเด็นน่าสนใจ
รอบอาคารโบราณญี่ปุ่นมีรูป 12 นักษัตร รับคติมาจากจีน
[5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]จำนวนผู้เข้าชม 130 คน
รอบอาคารโบราณญี่ปุ่นมีรูป 12 นักษัตร รับคติมาจากจีน
            หากสังเกตจะพบว่า ที่รอบอาคารโบราณทางศาสนาหลายแห่งในญี่ปุ่น โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนามหายาน ที่สร้างขึ้นในช่วงที่มีการติดต่อสัมพันธ์กับจีน มักมีการประดับรูปสัตว์ 12 ราศี หรือ “12 นักษัตร” ไว้ด้วย โดยมักประดับอยู่ตรงบริเวณด้านบนของผนังเหนือประตูหน้าต่าง เรียงตามนักษัตรจนครบรอบอาคาร
            คติการประดับรูป 12 นักษัตรที่ปรากฏในญี่ปุ่นนี้ ยังไม่แน่ชัดว่าเกิดขึ้นเมื่อใด แต่พบแพร่หลายในสมัยเอโดะ (ราวพุทธศตวรรษที่ ๒๓-๒๕) โดยได้รับคติมาจากจีน ซึ่งเชื่อว่า 12 นักษัตรเหล่านี้ มีความสัมพันธ์กับดวงดาว และมีหน้าที่ควบคุมชะตาชีวิตมนุษย์ เมื่อคตินี้ส่งผ่านเข้าสู่ญี่ปุ่น ก็ได้ถูกปรับเข้ากับศาสนาพุทธในรูปแบบที่ซ้อนทับกับคติผู้พิทักษ์ ๘ พระองค์ที่ประจำอยู่ตามทิศทั้งแปด ดังนั้นการประดับรูป 12 นักษัตรรอบอาคาร จึงน่าจะสื่อถึงการปกป้องรักษาสถานที่หรือสิ่งสำคัญในสิ่งก่อสร้างแห่งนั้นๆ นั่นเอง
 
ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ
พระอมิตาภะพุทธเจ้า
นักษัตร: หมา หมูป่า
ทิศเหนือ
พระโพธิสัตว์กวนอิม
นักษัตร: หนู
ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ
พระโพธิสัตว์กษิติครรภ
นักษัตร: วัว เสือ
ทิศตะวันตก
อจลนาถ
นักษัตร: ไก่
  ทิศตะวันออก
พระโพธิสัตว์มัญชุศรี
นักษัตร: กระต่าย
ทิศตะวันตกเฉียงใต้
พระไวโรจนะพุทธเจ้า
นักษัตร: แกะ ลิง
ทิศใต้
พระโพธิสัตว์มหาสถามปราบต์
นักษัตร: ม้า
ทิศตะวันออกเฉียงใต้
พระโพธิสัตว์สมันตภัทร
นักษัตร: มังกร งู
           
            สำหรับคติ 12 นักษัตรของจีน ซึ่งญี่ปุ่นรับมานี้ มีที่มาจากความเชื่อในวิชาดาราศาสตร์จีนโบราณที่มีมานับพันปีแล้ว โดยเชื่อว่า ฟ้ามีดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดวงดาว สิ่งเหล่านี้สามารถส่งอิทธิพลต่อชีวิตมนุษย์และกำกับชะตาชีวิตมนุษย์ได้ โดยเชื่อว่าท้องฟ้าแบ่งเป็น ๔ ส่วน แต่ละส่วนมีดาว ๗ กลุ่ม เรียงกันตามรูปร่างของสัตว์เทพที่คอยดูแลอยู่
            เมื่อจัดให้ดวงดาวเหล่านี้เป็น 12 กลุ่ม ดาวแต่ละกลุ่มจะอยู่ห่างกันเท่ากับที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นเวลา 1 ปี จึงกำหนดให้แต่ละกลุ่มดาวเป็น ดาวนักษัตรประจำปีโดยมีสัตว์เป็นสัญลักษณ์ประจำแต่ละกลุ่ม เริ่มจาก หนู วัว เสือ กระต่าย มังกร งู ม้า แพะ ลิง ไก่ หมา หมู กลุ่มดาว ๑๒ นักษัตร นับเป็นส่วนหนึ่งในระบบพยากรณ์ดวงชะตาของมนุษย์ และยังเกี่ยวข้องกับปรัชญาจีนที่เชื่อเรื่องความสมดุลของสวรรค์ โลก น้ำ และหยิน-หยาง
            หลักฐานทางโบราณคดีที่เก่าแก่เกี่ยวกับนักษัตรทั้ง 12 ปี นอกจากจะพบเป็นส่วนหนึ่งของภาพวาดท้องฟ้าบนเพดานสุสานโบราณหลายแห่งแล้ว ยังพบเป็นลวดลายบนคันฉ่องสำริดซึ่งเป็นเครื่องมือในการขับไล่สิ่งชั่วร้าย ทั้งยังพบเป็นประติมากรรมสลักหินอยู่ในสุสานอีกด้วย

 

[ +zoom ]
วิหารโกไดอิโดะ อ่าวมัตสึชิม่า ประเทศญี่ปุ่น สร้างโดยพระสงฆ์ที่ก่อตั้งวัดซุยกันจิ ซึ่งเป็นวัดในพุทธศาสนานิกายเซน อาคารหลังนี้ได้รับการบูรณะเมื่อพุทธศตวรรษที่ 23 ด้านบนของผนังระดับเหนือหน้าต่าง มีภาพสลักรูป 12 นักษัตรประจำปี

[ +zoom ]
ภาพสลักนักษัตรมะแม ในญี่ปุ่นใช้ “แกะ” เป็นสัญลักษณ์

[ +zoom ]
ภาพสลักนักษัตรกุน ในญี่ปุ่นใช้ “หมูป่า” เป็นสัญลักษณ์

[ +zoom ]
เจดีย์ 5 ชั้น ในบริเวณศาลเจ้าโทโชกุ ที่นิกโกะ ประเทศญี่ปุ่น ศาลเจ้าแห่งนี้ได้รับการสร้างเสริมอย่างใหญ่โตและหรูหราในช่วงพุทธศตวรรษที่ 21 เนื่องจากเป็นสถานที่ที่มีความสำคัญต่อตระกูลโตกุกาวะ ตระกูลที่ปกครองญี่ปุ่นเป็นเวลายาวนานสองร้อยกว่าปี ตลอดช่วงเวลานั้นยังเป็นช่วงที่ชนชั้นปกครองของญี่ปุ่นได้รับวัฒนธรรม ปรัชญา และแนวคิดจากจีนอย่างต่อเนื่อง รอบๆ เจดีย์ประดับด้วยรูป 12 นักษัตร

[ +zoom ]
นักษัตรมะโรง เถาะ และขาล ประดับอยู่ที่ด้านหน้าของเจดีย์ 5 ชั้น ส่วนอีก 3 ด้านประดับด้วยภาพนักษัตรอื่นๆ ด้านละ 3 ปี ไล่เรียงกันโดยเวียนไปทางซ้าย เมื่อรวมทั้งสี่ด้านจะครบทั้ง 12 ปี

[ +zoom ]
แผ่นไม้เอะมะ สำหรับเขียนขอพรต่อเทพเจ้า แต่ละแห่งมักออกแบบลวดลายแตกต่างกันไป โดยมักเลือกใช้ลายที่สื่อถึงเอกลักษณ์ของสถานที่นั้นๆ สำหรับลายนักษัตร ๑๒ ปี เป็นรูปแบบหนึ่งที่พบหลายแห่ง

[ +zoom ]
ภาพวาดบนเพดานสุสานของผู้บัญชาการทหารเมือง Shouzhou และภรรยา เมื่อ 1500 ปีที่แล้ว เป็นภาพท้องฟ้า ที่แสดงให้เห็นทางช้างเผือก ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ ดวงดาว สัตว์เทพ และนักษัตรประจำปี เช่น ม้า และ กระต่าย (ภาพ: Owen Jaras):
ประเด็นน่าสนใจ
- รอบอาคารโบราณญี่ปุ่นมีรูป 12 นักษัตร รับคติมาจากจีน [5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]
- “อรุณเทพบุตร” บนหน้าบันโบสถ์ สัญลักษณ์ใหม่ใน “ศิลปะคณะราษฎร” [5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]
- “เสาปริศนา” ที่วัดป่ามะม่วง เมืองสุโขทัย [5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]
- ภาพถ่ายเก่า เผยยอดรัศมีของพระอจนะ สุโขทัย เดิมเป็นทรงดอกบัว [5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]
- จิตรกรรมวัดมหาสมณาราม สะท้อนแหล่งจาริกแสวงบุญ 3 ชนชั้น [5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]
- ประติมากรรม “พระร่วง-พระลือ” คือรูปแทนองค์ “พ่อขุนราม-พญาลิไทย” [5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]
- ชื่อเดิมของ “สุโขทัย” ในยุคบายน คือ “ศรีชยเกษมปุรี”? [5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]
- “นางกวัก” ไทย – “แมวกวัก” ญี่ปุ่น เกิดขึ้นเมื่อใด เกี่ยวข้องกันไหม? [5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]
- ในอินเดีย ไม่มี “แม่ธรณีบีบมวยผม” แต่นิยมในอุษาคเนย์ [5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]
- โคลงนิราศหริภุญไชย แต่งให้ “พระนางสิริยศวดี” กษัตริย์หญิงล้านนาเมื่อ 500 ปีที่แล้ว [5 ตุลาคม 2561 17:54 น.]
ดูทั้งหมด

   หน้าแรก-รายการหนังสือ
   รู้จักเรา
   ประเด็นน่าสนใจ
   ชวนดู-ชวนฟัง
   ร้านจำหน่าย-วิธีสั่งซื้อ
   ติดต่อเรา
สำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส
Hotline 081-9135011 ,081-4318084
E-Mail : museum_press@yahoo.com
Line id : museumpress
Copyright by museum-press.com
Engine by MAKEWEBEASY