ประเด็นน่าสนใจ
รูปหล่อโลหะจากเขมร ตั้งอยู่ใน “มณฑป” ล้อมรอบมหาธาตุ อยุธยา
[2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]จำนวนผู้เข้าชม 681 คน
รูปหล่อโลหะจากเขมร ตั้งอยู่ใน “มณฑป” ล้อมรอบมหาธาตุ อยุธยา
                เป็นที่ทราบทั่วไปว่า หลังจากการเสด็จยกทัพไปตีเมืองพระนคร เขมรโบราณ เจ้าสามพระยา กษัตริย์แห่งอยุธยา ได้ทรงขนย้ายเอาบรรดารูปหล่อโลหะกลับมายังกรุงศรีอยุธยาด้วย ซึ่งในพระราชพงศาวดารเรียกว่า “พญาแก้ว พญาไท รูปพระโค รูปสิงห์สัตว์” โดยนำมาประดิษฐานไว้ที่วัดมหาธาตุ แต่ต่อมาหลังจากสงครามคราวเสียกรุงครั้งที่ 1 บรรดารูปหล่อเหล่านี้ได้ถูกขนย้ายไปยังหงสาวดี และต่อมาได้ถูกย้ายมาไว้ที่เมืองมัณฑเลย์ จนถึงปัจจุบัน
                ดร.เกรียงไกร เกิดศิริ และอิสรชัย บูรณะอรรจน์ ได้อธิบายถึงบรรดารูปหล่อเหล่านี้ไว้ในบทความเรื่อง “รูปแบบสถาปัตยกรรมพระศรีรัตนมหาธาตุอยุธยาฯ” ไว้ตอนหนึ่งว่า แม้ว่าประติมากรรมเหล่านี้จะถูกขนย้ายไปยังหงสาวดีในคราวสงครามเสียกรุงครั้งที่ 1 แล้ว แต่ต่อมาคาดว่าชาวกรุงศรีฯ น่าจะมีการสร้างรูปหล่อเหล่านี้ขึ้นใหม่ทดแทนของเดิม ดังที่มีการกล่าวถึง “รูปหล่อ” เหล่านี้ในพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับฟาน ฟลีต โดยระบุว่า สมเด็จพระเจ้าปราสาททองได้ทรงบูรณปฏิสังขรณ์พระมหาธาตุขึ้นใหม่ พร้อมทั้งโปรดเกล้าฯ ให้ย้าย “รูปหล่อทองแดง” ซึ่งประดิษฐานอยู่ที่พระมหาธาตุ ออกไปไกลหลายวา
                จากการศึกษาของ ดร.เกรียงไกร และคณะ ได้เสนอข้อคิดใหม่ว่า “รูปหล่อ” เหล่านี้ อาจเคยประดิษฐานอยู่ในสิ่งก่อสร้างประเภทหนึ่งที่ตั้งอยู่รายล้อมพระมหาธาตุ และสลับกับพระเจดีย์บริวาร ซึ่งเดิมอาจเป็นสถาปัตยกรรมแบบ “มณฑป” ที่เปิดโล่งทั้ง 4 ด้าน แต่ปัจจุบันหลงเหลือแต่เพียงส่วนฐานเท่านั้น
                ดร.เกรียงไกร อธิบายว่า การนำ “รูปหล่อ” ซึ่งน่าจะเป็นประติมากรรมรูปยักษ์และสัตว์หิมพานต์ ตั้งไว้ล้อมรอบพระมหาธาตุเช่นนี้ น่าจะเป็นการสื่อความหมายให้สอดรับกับความหมาย “เขาพระสุเมรุ” ของพระมหาธาตุ โดยเปรียบให้พื้นที่รอบพระมหาธาตุหมายถึงเชิงเขาพระสุเมรุ ซึ่งเป็นสถานที่อยู่ของบรรดาสัตว์หิมพานต์ การตั้งประดับไว้รายรอบอาคารสำคัญเพื่อสื่อถึงเขาพระสุเมรุเช่นนี้ คล้ายคลึงกับ การตั้งหุ่นจำลองรูปสัตว์หิมพานต์ ตกแต่งอยู่รายรอบพระเมรุมาศของเชื้อพระวงศ์นั่นเอง
                อย่างไรก็ตาม บรรดารูปหล่อเหล่านี้ ต่อมาหลังเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ได้สูญหายไปจนหมดสิ้น
อ่านรายละเอียดของเรื่องนี้ได้ในบทความเรื่อง “รูปแบบสถาปัตยกรรมพระศรีรัตนมหาธาตุอยุธยา ภายหลังการบูรณปฏิสังขรณ์ในสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง” โดย ดร.เกรียงไกร เกิดศิริ และ อิสรชัย บูรณะอรรจน์ วารสารหน้าจั่ว ฉบับที่ 29 พ.ศ.2558 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (ที่มาภาพ: รูปแบบสถาปัตยกรรมพระศรีรัตนมหาธาตุอยุธยาฯ)


 
ประเด็นน่าสนใจ
- โคลงนิราศหริภุญไชย แต่งให้ “พระนางสิริยศวดี” กษัตริย์หญิงล้านนาเมื่อ 500 ปีที่แล้ว [2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]
- หนองบัวลำภู มี “พระบางคู่” สร้างโดย “พ่ออร-แม่อร” [2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]
- เพราะสภาพอากาศเปลี่ยน จึงเกิด “ภาชนะดินเผา” ยุคแรกของโลก [2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]
- ที่สามโคก ปทุมธานี มีเมืองโบราณยุคต้นอยุธยา? [2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]
- ฝังศพคนสำคัญลงในหม้อ ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ต้นเค้า “โกศ” [2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]
- “ทำนบ” ที่หัวรอ สมัยอยุธยา คือ สะพานก่ออิฐข้ามแม่น้ำ? [2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]
- “พระบรมธาตุไชยา” ยุคแรกเริ่ม สร้างตามแบบ “ศิลปะจาม” สะท้อนภาพเส้นทางการค้าเมื่อ 1,000 ปีที่แล้ว [2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]
- “ดอกบัวยักษ์ Victoria” ภาพปริศนาธรรมขรัวอินโข่ง วัดบวรฯ วัดบรมฯ สื่อ “ความยิ่งใหญ่” ของอังกฤษ [2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]
- มณฑป “สี่อิริยาบถ” ที่วัดพระพายหลวง สุโขทัย มีพระลีลา 2 องค์คือ “พระเจ้าหย่อนตีน” – “พระเจ้าจงกรม” [2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]
- เปลี่ยนชื่อราชวงศ์ “เชียงราย” เป็น “อู่ทอง” ที่มา-ความหมายที่ซ่อนอยู่ [2 ธันวาคม 2559 20:55 น.]
ดูทั้งหมด

   หน้าแรก-รายการหนังสือ
   รู้จักเรา
   ประเด็นน่าสนใจ
   ชวนดู-ชวนฟัง
   ร้านจำหน่าย-วิธีสั่งซื้อ
   ติดต่อเรา
สำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส
Hotline 081-9135011 ,081-4318084
E-Mail : museum_press@yahoo.com
Line id : museumpress
Copyright by museum-press.com
Engine by MAKEWEBEASY