ประเด็นน่าสนใจ
เชียงใหม่มี “คุ้มหลวง” แต่ถูก "ทำให้ลืม”
[14 เมษายน 2557 06:05 น.]จำนวนผู้เข้าชม 4305 คน
เชียงใหม่มี “คุ้มหลวง” แต่ถูก "ทำให้ลืม”       
            ในล้านนาเรียกพระราชวังของเชื้อพระวงศ์ว่า “คุ้มหลวง” ซึ่งถือกันว่าเป็นศูนย์กลางทั้งทางวัฒนธรรมและทางการเมืองของล้านนา รวมทั้งยังถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ประจำเมือง สำหรับคุ้มหลวงในเมืองเชียงใหม่ ปรากฏหลักฐานว่าเริ่มสร้างขึ้นในสมัยพญามังราย โดยตั้งอยู่บริเวณทางทิศเหนือของเมือง ซึ่งเชื่อว่าเป็นทิศมงคล
                ต่อมาอีกหลายร้อยปีในสมัยฟื้นฟูเมือง หลังพ้นจากการเป็นประเทศราชของพม่า พระเจ้ากาวิละ ปฐมกษัตริย์ของราชวงศ์ใหม่แห่งล้านนาได้ทรงรื้อฟื้นคุ้มหลวงขึ้นใหม่ โดยสร้างขึ้นบริเวณกลางเมือง แต่ต่อมาในสมัยพระเจ้าอินทวิชยานนท์ ได้สร้างคุ้มหลวงแห่งใหม่ขึ้นแทนที่ ซึ่งปัจจุบันคือบริเวณโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย ส่วนคุ้มหลวงเดิมได้ถูกทิ้งร้างไป อย่างไรก็ตาม ต่อมาหลังจากที่สยามได้เข้าครอบครองล้านนาแล้ว รัฐสยามก็ได้ดำเนินการปรับเปลี่ยนพื้นที่คุ้มหลวงเดิมในเมืองเชียงใหม่ให้แปรสภาพเปลี่ยนสถานะไปจากเดิม เช่น ถูกใช้เป็นเรือนจำ ศาลาว่าการมณฑล โรงเรียน เป็นต้น
                ดร.โดม ไกรปกรณ์ นักประวัติศาสตร์ อธิบายว่า การแปรสภาพคุ้มหลวงของล้านนาโดยรัฐสยาม อาจเป็นแนวทางหนึ่งในการพยายามลบสำนึกทางวัฒนธรรมของล้านนา เพื่อกลบกลืนล้านนาให้รวมเป็นเข้าเป็นหนึ่งเดียวกับสยาม นอกจากนี้ยังเป็นการลดความสำคัญของสถานที่เดิมที่เคยเชื่อว่าเป็นศูนย์กลางของเมืองและเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ให้ลดน้อยถอยลง เช่น ถูกแปรสภาพกลายมาเป็นเรือนจำ
                กระบวนการในการลบสำนึกทางวัฒนธรรมนี้ ยังเห็นได้อีกจากเนื้อหาในพงศาวดารโยนก อันเป็นหนังสือที่เล่าเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ล้านนา ซึ่งฝ่ายสยามเป็นผู้รวบรวมและเขียนขึ้น โดยพบว่าเนื้อหาในพงศาวดารโยนกกล่าวถึงเรื่องราวของคุ้มหลวงน้อยมาก จนอาจกล่าวได้ว่าแทบไม่ให้ความสำคัญเลย
อ่านรายละเอียดของเรื่องนี้ได้ในบทความเรื่อง “คุ้มหลวง/และเวียงแก้วของเจ้าเชียงใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 5 เรื่องราวที่ไม่ถูกกล่าวถึงในพงศาวดารสยามและร่องรอบที่พบในหลักฐานอื่น” โดย ดร.โดม ไกรปกรณ์ ในวารสารหน้าจั่ว คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ฉบับที่ 10
ประเด็นน่าสนใจ
- “ซานต้า ลูเซีย” เพลงประจำ ม.ศิลปากร คือชื่อ นักบุญหญิงแห่งอิตาลี [14 เมษายน 2557 06:05 น.]
- รูปบุคคลถือ “Model โบสถ์คริสต์” สื่อความหมาย “ผู้สร้างโบสถ์” [14 เมษายน 2557 06:05 น.]
- ปราสาทศิลาแลงที่นครสวรรค์ คือ “อโรคยศาลา”? [14 เมษายน 2557 06:05 น.]
- ร่องรอยกระจกสี “เก่าสุด” ในไทย พบที่โบสถ์คริสต์บ้านวิชาเยนทร์ ลพบุรี [14 เมษายน 2557 06:05 น.]
- กระจกสี “พระเจ้าหลุยส์ที่ 9 ถือมงกุฎหนาม” วัดพระคริสตหฤทัย ราชบุรี สื่อที่มามงกุฏหนามพระเยซูสู่ฝรั่งเศส [14 เมษายน 2557 06:05 น.]
- ภาพลักษณ์ซานต้าคลอส “อ้วน ใจดี มีเครา ใส่เสื้อแดง” เกิดขึ้นที่สหรัฐ เมื่อศตวรรษที่ 19 [14 เมษายน 2557 06:05 น.]
- ย่านสามเสน-บางซื่อ มีมาแล้วตั้งแต่สมัยอยุธยา [14 เมษายน 2557 06:05 น.]
- รอบอาคารโบราณญี่ปุ่นมีรูป 12 นักษัตร รับคติมาจากจีน [14 เมษายน 2557 06:05 น.]
- “อรุณเทพบุตร” บนหน้าบันโบสถ์ สัญลักษณ์ใหม่ใน “ศิลปะคณะราษฎร” [14 เมษายน 2557 06:05 น.]
- “เสาปริศนา” ที่วัดป่ามะม่วง เมืองสุโขทัย [14 เมษายน 2557 06:05 น.]
ดูทั้งหมด

   หน้าแรก-รายการหนังสือ
   รู้จักเรา
   ประเด็นน่าสนใจ
   ชวนดู-ชวนฟัง
   ร้านจำหน่าย-วิธีสั่งซื้อ
   ติดต่อเรา
สำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส
Hotline 081-9135011 ,081-4318084
E-Mail : museum_press@yahoo.com
Line id : museumpress
Copyright by museum-press.com
Engine by MAKEWEBEASY