พระมาลัย “ชี้”อะไร?

พระมาลัย “ชี้”อะไร?

พระมาลัย “ชี้”อะไร?
         พระมาลัย คือ พระอรหันต์ในตำนาน เล่ากันว่าท่านมีฤทธิ์สามารถเดินทางไปนรกและขึ้นสวรรค์ได้ ยามที่ไปโปรดนรก ท่านได้พบเห็นถึงความทุกข์ทรมานของผู้ที่ตกนรก พร้อมทั้งได้ช่วยให้พวกเขาเหล่านั้นพ้นทุกข์ หรือเมื่อไปสวรรค์ ท่านก็ได้สนทนากับพระอินทร์และพระศรีอาริยเมตรไตรย ถึงเรื่องการทำความดีต่างๆ ที่จะส่งผลให้มาเกิดบนสวรรค์ได้ ครั้นเมื่อพระมาลัยเดินทางกลับมายังโลกมนุษย์ ท่านก็ได้นำสิ่งที่ได้พบเห็นมานั้นมา เผยแพร่แก่มวลมนุษย์ ให้เห็นถึงคุณของการทำกรรมดีและโทษของการทำกรรมชั่ว วิถีของการไปนรกสวรรค์ จนถือได้ว่าท่านเป็นพระอรหันต์ที่ใกล้ชิดกับชาวบ้านมากที่สุดองค์หนึ่ง
      ในอดีตรูป“พระมาลัย” ที่นิยมทำขึ้นแบบหนึ่งคือ พระมาลัยนั่งยกมือขึ้นชี้ออกไปด้านข้าง ซึ่งถือเป็น “เอกลักษณ์” ของพระมาลัย
           ท่า "ชี้" ของพระมาลัย หมายถึงอะไร?
       เด่นดาว ศิลปานนท์ หัวหน้าฝ่ายวิชาการ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร อธิบายว่า ท่า “ชี้” ของพระมาลัยในแบบนี้ ทำขึ้นเพื่อสื่อถึงเหตุการณ์ตอนพระมาลัยขึ้นไปโปรดสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เพื่อสักการะพระเจดีย์จุฬามณีและมุ่งหมายที่จะพบกับพระศรีอาริยเมตไตรย โดยพระมาลัยได้ “ชี้” ถามพระอินทร์ว่าเทวดาองค์ต่างๆ ที่เหาะมาสักการะพระเจดีย์จุฬามณีนั้นคือพระศรีอาริยเมตไตรยใช่หรือไม่?  พระอินทร์จึงได้ตอบพระมาลัย แล้วอธิบายถึงกรรมดีของเทวดาเหล่านั้นที่ส่งผลให้จุติมาอยู่บนสวรรค์ได้
       ถือกันว่าเหตุการณ์ในตอนนี้เป็นตอนสำคัญอันเป็น “แก่นปรัชญา” ของเรื่องพระมาลัยที่แสดงถึงผลของกรรมดี ภาพเหตุการณ์ตอนนี้จึงนิยมทำขึ้นทั่วไป โดยเฉพาะในภาพจิตรกรรมฝาผนัง ซึ่งมักวาดเป็นรูปพระมาลัยนั่งยกมือขึ้นชี้ไปทางเหล่าเทวดาที่เหาะมา เคียงคู่อยู่กับพระอินทร์ บนลานหน้าพระเจดีย์จุฬามณี
อ่านรายละเอียดเรื่องนี้และประเด็นน่าสนใจอี่นๆ ได้อีก ในหนังสือเรื่อง  “แกะรอย พระมาลัย” เขียนโดย "เด่นดาว ศิลปานนท์" นักวิชาการ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ผลิตโดยสำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส
 

Powered by MakeWebEasy.com